کمال کابلی

سیاسی اجتماعی و فرهنگی

!! نوشته شده توسط کمال کابلی | 13:38 | Fri 20 Apr 2007 •

 

 

 

 

مغازه های حرف فروشی ....

 

 

می گویند : هر عمل که تکرار شود ، عادت می شود . و تکرارعادت ، اعتیاد می آورد . مثل رفتن به سرای لیلامی گاه و بیگاه  و ور رفتن به کهنه پاره ها برای بعضی ها …

لاکن مغازه های هم هست که در آن ، عطر و شامپو و صابون های معطر و خوشبویی و عنبر هست ، و حیف است که در آنجا ها نرفت و مشامی تازه نکرد .

  مثل « یک اشاره » که تا آمدن بهار تعطیل بوده است .

دیروز درین بوستان سرا بودم ، ناخوانده ها را خواندم تا خط آخر . این گفته باشد به همین جا ...

 و اما یک کسی در جایی گفته بود که :

 نویسنده ، معلم اجتماع است .

 و حیف که در مورد معلم ، اوصاف و ممیزات آن چیزی نگفته بود ...

جایی در « یک اشاره » ، صورت کاربرد « های غیر ملفوظ » یا «ه» در پاسخ پرسندهء بنام « تذکر » آمده است که ...

« ... واژه ها در فرایند پیچیده ساخته می شود و صیقل می خورد ، به این معنا که در ساخت هر واژه و ترکیباتش هم مغز ما و هم عضو هایی حنجره و لب و دندان و نای « که شاید منظور همان حنجره باشد » و ... دخیل اند . باز مثال بشقاب و گیلاس دسته دار و قاشق را آورده و زبان که قاشق است باید به لبه نزدیک هر چه  است بخورد ...

 و جایی دیگر آمده که ما می توانیم از زبان برای زندگی استفاده کنیم بخاطر این است که میان کارکرد های زبان و مغز ما سازگاری هست . هر وقت این سازگاری از میان برود ، ما مریض می شویم « انواع بیماری های زبانی را که می شناسیم » ...

پیشنهاد آقای مهدوی نیز ماستمالی شده با این توضیح که :

 در کلمه خسته گی ، که « گی » مستقل از خسته است نه این که شکل تغییر یافته «ه» با اضافه « ی » باشد و اینکه می گوییم رنگ پسته ای و نه پسته گی و ... چرا میتوانیم هم پسته ای بگوییم و هم خسته گی ، بخاطر این است که از نظر آوایی زبان ما میتواند به راحتی میان « ج » « گ » و « ی » تغییر موضع بدهد ...

و در جای دیگر آمده :

 .. هر کس که شکلی از نوشتار را ترجیح میدهد ، لابد چشمی هم به گفتار دارد . و حد توجه به گفتار برای بهتر شدن نوشتار ، کار بدی نیست .

و در پاسخ به « کبرا » ی گرامی آمده که : در نوشتار ممکن است زنده گی چشم آزار باشد چون چشم مان عادت به آن ندارد ... »

در پیام خانه ، جناب « اسدالله سعادتی  » نیز بهتر دانسته که  :

« زندگی »  و « بندگی » نوشته شود ، بهتر است و حکم داده اند که در فارسی « ه » در وسط کلمات نمایش داده نشود ...

آقای « مهرورز » هم  های غیر ملفوظ یا « ه » را ، « های نافی » نامیده چون که مخرج آن را ناف تعیین می کند . شاید در طرز گفتار عامیانه و یا تعریف یک ملای مسجد چنین باشد ، نه تعریف رسمی ادبی و اکادمیک  .

راقم این  سطور پس از ذکر :

  فاعتبروا یا اولی الابصار و بجای خود معیار بینی و بازی با کلمات و ذهنی گری و گفتن از شکنبه ، رفتم به سراغ « مرجع » . چون اصول و ضوابط  صورت خوانش و نوشتار هر زبان را منابع با صلاحیت و اکادمیک آن زبان تعیین مینمایند و بس .

 تذکری را از دانشمندان زبان فارسی درین رابطه می آورم که  آن سروران مرجع اند . تا باشد که آموزنده های همچو من به کجراهه نرویم ...

در سال 1363 اتحادیه نویسنده گان بنا به در خواست وزارت اطلاعات و فرهنگ ، یک نشریه با تیراژ 10100 جلد در مطبعه تعلیم و تربیه به نشر سپردند ، زیر عنوان  :

« روش املای زبان دری » .

 اتحادیه نویسنده گان با شناخت این ضرورت فرهنگی جامعه و به مقصد همگونسازی املای واژه های زبان دری و نشانه گذاری از استادان پوهنتون کابل ، دانشمندان اکادمی علوم و اعضای مسلکی اتحادیهء نویسنده گان ، کمیسیونی را متشکل ساخت .

 اعضای این کمیسیون عبارت بودند از :

پوهاند داکتر عبدالاحمد جاوید

پوهاند محمد رحیم الهام

پوهنوال محمد عمر زاهدی

واصف باختری

اعظم رهنورد زریاب

پوهنمل لطیف ناظمی

پوهیالی فاریابی

البته پوهاند عبدالحی حبیبی ، پوهاند سرور همایون و محقق رضا مایل هروی به حیث مشاوران بوده اند .

این رسالهء ادبی از گزیده ترین استادان و دانشمندان و نویسنده گان با اعتبار کشور میتواند برای شاگردان ، معلمان ، نویسنده گان و ژورنالیستهای افغانستان و منطقه سرمشق قرار گیرد .

در صفحه16  در باب واژه های مختوم به « های غیر ملفوظ » که در آنها حرف « ه » نمودار زبر « فتحه ، واول /  a / » است ، در حالات موصوف ، مضاف و منسوب ، نشانهء « ء » بالای « ه » نوشته می شود . مانند :

خانه    خانهء علم و فرهنگ

لانه       لانهء زنبور

اتحادیه      اتحادیهء نویسنده گان

دره      درهء غوربند

هرگاه واژه های مختوم به « های غیر ملفوظ » با { ... گان } یا

 { ... ها } جمع شوند ، « های غیر ملفوظ » حذف نمی شوند .

 مانند :

بنده     بنده گان      بنده ها

وابسته     وابسته گان     وابسته ها

ستاره     ستاره گان     ستاره ها

نویسنده     نویسنده گان     نویسنده ها

تشنه     تشنه گان     تشنه ها

هرگاه با واژه های مختوم به « های غیر ملفوظ » هرگونه پسوند اضافی یا واژه های دیگر بیاید « های غیر ملفوظ » یا « ه »  حذف نمی شود . مانند :

تشنه    تشنه گی    تشنه وار    تشنه گونه

وارسته    وارسته گی    وارسته وار    وارسته گونه

همبسته     همبسته گی

چگونه     چگونه گی

بنده      بنده گی

آشفته     آشفته گی

زنده گی ، زنده گیم ، زنده گی مان ، زنده گیت ، زنده گی تان ، زنده گیش ، زنده گی شان .

در پاورقی از جانب کمسیون تاکید شده که بخاطر رعایت وحدت املایی ، نوشتن « ه » را در همچو واژه ها مرجع میداند .

در زبان آلمانی ، تمام حروف که در یک واژه نوشته میشود ، خوانده هم میشود ، لاکن در زبان فرانسوی بسیاری حروف در یک کلمه نوشته می شوند اما خوانده نمیشود . طور مثال واژه « Beaucoup  بوکو » « بسیار – زیاد - خیلی »  با هشت حرف نوشته میشود لاکن بصورت چهار حرفی « BOKO »  تلفظ میشود ، واژهء « کهنه – پیر » نوشته میشود « VIELLE» لاکن « Viay» خوانده میشود . نظیر این ، صدها واژهء دیگر درین زبان به همین صورت . چهار پنج سال آنجا تحصیل میکردم در پاریس . باری ژورنالیستان و نویسنده گانی چند پیشنهاد نمودند که صورت نوشتار اینگونه واژه ها تغییر یابد و معلمین انشاء بر شاگردان خرده نگیرند . وزارت فرهنگ  فرانسه موضوع را از صلاحیت دانشگاه سوربن پاریس دانست و دانشگاه سوربن  درین زمینه گفت که :

 زبان فرانسه همین است که هست و باید همینطور باشد .

 به اینصورت اظهار نظر درطرز نوشتار و خوانش واژه ها در هر زبانی ، مربوط به دانشمندان  با صلاحیت علمی  در حوزهء زبان و دانشگاه های معتبر است ، نه حسب دلخواه چند نویسنده و ژورنالیست و مهندس و انجنیر و یا یک داکتر طب همچو اینطرف ...

والله الهادی بالصواب .

 

 

 

 

!! نوشته شده توسط کمال کابلی | 18:22 | Tue 17 Apr 2007 •

 

الحق ، نظیر این ده تن آتنی ، در فلسفه و حکمت ،

مادر گیتی دگر نزاد ....

 

 

 

 

 

سقراط ، فیثاغورس ، هومر ، دیو جانس کلبی ، بقراط ، جالینوس ، بطلیموس ، ذیمقراطیس ، افلاطون و ارسطو .

 

 

آنانیکه یک سرو گردن ازجمع بشریت بلند تراند ، دریغ که قبل از وقت به دنیا می آیند ...

 

فیثاغورس ، درعلم هندسه و نجوم از قبل از میلاد تا به امروز مطرح است . شوق او در فزونی دانش و حکمت او را به سفر در شهر های مختلف واداشت . از کاهنان مصری سه گونه خط آموخت .  خط عامه ، خط کاهنان و خط پادشاهان . به هدایت اقوام پرداخت و مردم را از ارتکاب خطا منع مینمود و به اکتساب اخلاق نیک ترغیب می کرد . مردم ابله و اشراف آتن او را برنتافتند ، و او از شهری به شهری میگریخت و ناچار در قصری متحصن شد . دشمنان قصر را آتش زدند و فیثاغورس از شدت گرما بیهوش شد و در آن بیهوشی از دنیا رفت ...

روزی دید که مردی با لباس فاخر سخنان بیهوده میگوید ،

 گفت  : ای مرد یا سخن شایسته جامه کن یا جامه شایستهء سخن ...

عالم بی عمل و عابد بی معرفت مانند خر آسیابست که روز و شب سرگردان و در دوران است و نمی داند چه کند .

می گفت آفت جانوران از نداشتن نطق است ، و آفت انسان از داشتن نطق ...

فیثاغورس دوصدوهشتاد کتاب در علوم مختلف تالیف کرد ...

 

سقراط :  زادگاه او آتن « آیینه » است ، که به « مدینه الحکماء » معروف است . در حکمت به بالاترین مقام رسید . شاگردان را از نوشتن مطالب حکمی منع می فرمود و می گفت :

 حکمت پاک و مقدس است و جای آن جز نفس و روح انسانی نشاید . و باید که آنرا از ثبت بر کاغذ که پوست حیوانات مرده یا برگ نباتات است دور داشت و ازین رو هیچ کتابی تصنیف نکرد .

 میگفت باید همت را به حفظ آنچه می دانی صرف کنی .

می گفت ، تا پنج روزن را نبندی ، خانه ات روشن نشود . یعنی تا بر حواس پنجگانهء خود مسلط نباشی ، خانهء دلت روشن نگردد .

بر کشتن او فتوا دادند ، چون سروران بت پرستی آگاه شدند که سقراط خدایان ایشان را به چیزی نمی شمرد ، مردم را از پرستش آنان باز می دارد و به پرستش خدای یگانه دعوت می کند . پادشاه را به او میل تمام بود اما نمی توانست از حکم قضات بت پرست آتن سرپیچی کند . پس از سقراط درخواست کرد که از دعوت خود دست بردارد ولی سقراط نپذیرفت . پس او را مخیر ساختند که خود کیفیت مرگ خود را تعیین کند . سقراط زهر را برگزید ...

 اقریطون و شاگردان خواستند او را فرار دهند ، سقراط گفت :

 مردم آتن همشهریان و دوستان و خویشاندان من هستند و من این جور را از ایشان بجهت مخالفت با دین ایشان و منع ایشان از اعمال ناپسند تحمل میکنم . من به هر جا بروم این کار را خواهم کرد و مردم دیگر با من مهربانتر از همشهریان خودم نخواهند بود . اقریطون گفت از پریشانی عیال و فرزندان بیندیش . سقراط گفت  : ایشان در میان شما ضایع نخواهد شد .

او همچنان در حالت بهجت و سرور بود و اندیشهء جدایی از دوستان او را ناراحت نکرده بود و بیم مرگ خاطر او را پریشان نساخته بود . سقراط گفت در این حالت که مرا میبینید با حالت دیگر فرقی نیست ، زیرا اگر از شما جدا شوم به برادران دیگر که در این راه بر من پیشی گرفته اند ملحق خواهم شد .

گویند در جوانی چون سقراط را به گرفتن زن و ازدواج ترغیب کردند ، و بر این کار اصرار نمودند ، گفت :

 اگر از ازدواج چاره نیست ، باید زنی بگیرم که نادان و بدخوی باشد ، تا بر جفای او و خلق زشت او صبر کنم و ازین راه بتوانم جهالت و خوی زشت خاص و عام را تحمل کنم .

در آخرین لحظات از علوم الهی و اسرار ربانی سخن گفت و پس از فراغت گفت :

 همانا وقت آن رسیده است که سروتن را بشویم و نماز بخوانم و تکلیف شستن بدن مرده ام را از زنده گان بردارم ...

 آنگاه برخاست و در خانه رفت و خود را بشست و نماز خواند پس اصحاب و فرزندان خود بخواند ، وصیت نمود و با ایشان وداع کرد . پس زندانبان آمد و شربت ناگوار زهر را در پیش او نهاد و سجده کرد و پوزش خواست و گفت : من می دانم که در حق تو ظلم می شود اما من مامورم و معذور . زندانبان این بگفت و بگریست و بیرون رفت و سقراط جام زهر را سر کشید ...

 چون شاگردان چنین دیدند گریه سردادند و زاری کردند ...

 سقراط گفت :

 من زنان از آن روی از اینجا دور کردم تا از شیون که اقتضای طبیعت ایشان است دور باشم و اکنون می بینم شما کار همان زنان را می کنید . پس دست اقریطون را گرفته بر روی خود گذاشت و چشم باز کرد و گفت :

 جان به قابض ارواح سپردم ...

دیو جانس کلبی ، او در حکمت سر آمد حکمای زمان خود بود . سپس در زهد و تقوا و گوشه نشینی به مرتبهء والا رسید . دست از دنیا و آنچه در آن است برداشت و جز حق به همه پشت پا زد . مسکن و ماوای معین نداشت و هر جا که شب می رسید می خوابید . لباس پشمینه اختیار کرده بود و تا وقت مرگش به یک طریق و یک طرز بود . روزی شاه را بر او گذر افتاد و او شاه را تعظیم نکرد . شاه در خشم شد و گفت : ای دیوجانس تو میپنداری که از من بی نیازی ؟ اما نمی توانی از من بی نیاز باشی ...

 دیوجانس گفت : مرا به بندهء بندهء خود چه نیازی باشد ، زیرا من حرص و شهوت را بندهء خود ساخته ام و تو بنده حرص و شهوتی ...

 شاه گفت چه حاجتی داری ؟

 گفت مرا که توانگرم به تو نیازی نباشد . گفت چگونه از من توانگری ؟ گفت خرسندی من به کم چیز بیش از میل تو به بسیار چیز است . پس از تو توانگرم .

گفتند چرا به تو کلبی می گویند ؟

 گفت :

 زیرا سخن حق را به درشتی گویم و بر جهال بانگ زنم و حکما را تملق کنم ...

گویند روزی بر بلندی رفت و مردمان را بخواند .

 گروهی بر او جمع شدند ...

 او گفت :

 من مردمان را خواستم نه شما را ...

در جوانی او خانهء داشت . روزی نقاشی او را گفت :

 خانه ات را به گچ بیندای ، تا من بر آن نقش کنم .

گفت :

 تو اول نقش کن ، تا من بر آن گچ بیندایم .

 

ادامه دارد .

 

 

  

!! نوشته شده توسط کمال کابلی | 11:20 | Fri 6 Apr 2007 •

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مطلبی روی صفحه گذاشتم تا به حساب خودم ، غم دل با تو بگویم ، دل سبک کنم . بعد ، اتفاقی صفحه ای را باز کردم ، « افغانستان تی وی دات اورگ » . و اولین مطلبی را که به تماشا نشستم ، مصاحبه خانم سجیه گوینده برنامه « تلویزیون افغانستان در لاس انجلس » ، با یک دختر افغان که در سن سیزده ساله گی از کابل اختطاف شده ، برده شده به پنجشیر و بعد مجاهدین « قهرمان جهاد افغانستان » او را به ایران برده اند و رنج وستم یک دهه بر این دختر مظلوم و صغیر و سعی و تلاش او برای یافتن سری نخی از خانواده و بقیه ای ماجرا را که بایست از زبان این دختر مظلوم و هموطن شنید  ....

سایت را در پایان این سیاهه میگذارم و تمنا میکنم ، آنرا بشنوید و غم دل این بینوا را با خود  تان قسمت کنید ....

باری مرتضی علی گفت :

« ... در مقابل پرخور ستمکار و گرسنگی ستم دیده ، آرام نگیر ... » .

اسلام دین عصیان و خروج است . هر جا که عدالت نیست ، برپا شو ، شور بزن ، فریاد برار ، قربانی بده ، کربلا برپا کن . که معیار مشروعیت ، عدالت است . نه شیعیت و اسلامیت ....

هرکه حقیقتی را انکار کند ، جنایتکار است . بقول داستایوفسکی : هرگاه جنایتی میشود ، آنان که خاموش اند ، دست شان به جنایت آلوده است .

شما چندی پیش دو داستان از صبورالله سیاه سنگ را خوانده ا ید ؟  

« ایمل سیزده هم » و « در مرز گور ها و گنگا » ...

 داستان اولی از زبان یک سگ بلژیکی به نام « مارکو » است . سگ پولیس امریکایی در زندان ابوغریب ، که سر انجام وجدان سگی این جانور چهار پا ، به درد می آید و به مادرش دوازده ایمل از جنایات شکنجه گران امریکایی مینویسد و از سهم خودش درین ماجرا ، سرافگنده و شرم آگین است . سرانجام ایملی دریافت میدارد که مادرش از وجود او شرم دارد از آنچه او در مقابل انسان های دربند اسارت امریکایی ها انجام داده است ...  متن ایمل :

آقای مارکو :

ایمل های بیهوده ات یکی پی دیگر میرسند و مایهء درد سرم میشوند . نیازی به خواندن همهء شان نیست . دیگر نه من مادرت هستم و نه تو چوچه ام هستی . تو که آبروی خانواده و آبروی همه سگ های بلژیک و جهان را برده ای . هرگز نمی توانی از آن ما باشی .  تو که با دندان های که سیزده سال پیش آنها را با سپیدی شیرم شسته بودم ، گوشت و استخوان بیگناهان را از هم دریدی و خون پاک شان را با زبان ناپاکت لیسیدی . با چنین دهانی ، چگونه میتوانی بگویی مادر  إ دوستت دارم ؟ گلویی که از شام تا پگاه به روی زندانیان دست بسته جفیده باشد ، نمی تواند بگوید « دوستت دارم » . تو مانند هم پیمانانت با پیوستن به ارتش ایالات متحده امریکا ، شهروند  جهان برتر شده ای . آیا نمیدانی که فردا ی رسوایی زندان ابوغریب ، عکس های رنگین تو و ناتو ، بازار های بلژیک و جهان را آلودند . آیا تو نمیدانی که با جفیدن در راه پاسداری از کارگردانان « کازار آزادیبخش عراقی » این سرخ ترین دروغ قرن بیست و یک ، بر همه ارزش های سگانه زهرآب پاشانده ای ؟

دیگر به من پیام نفرست . ما را در شکوه بریدن ، و ترا انده فرورفتن در سراشیب ترس ، گوارا باد . »

مارکی واپسین ایمل زندگی اش را چنین مینویسد .

فرستنده : سیاه سگ

گیرنده : سیاه سگ

سرنامه : هشدار

آیینه ها را شکستم . از من بگریز . هار شده ام .

و ... در داستان دوم ، نوشته ای صبورالله سیاه سنگ ، از چهار سرباز جوان امریکایی ، که به « عبیر » دختر چهارده ساله عراقی در بغداد تجاوز میکنند ، بعد گلوله میزنند و نفت روی صورتش می پاشند و به آتشش می کشند .

عبیر از آن دنیا برای « گرین 22 ساله » نامه مینویسد :

 

ســـلام

آقاي ستيون گرين گرامي  :

عبير استم . هماني که روز دوازدهم مارچ 2006، چهارده سالگيش را با بيست و هشت گلوله جاودانه ساختيد. خواهش ميکنم چهره^ء تان را نپوشانيد؟ بيهوده ميپنداريد از شما بدم مي آيد. به مرگ خودم سوگند ميخورم، از شما نه تنها آزرده نيستم بلکه سپاسگزار هم استم .

 

ريشخند ميزنم؟ نه! هرگز! خدا نخواسته باشد! مگر زور ارتش ايالات متحده را فراموش کرده ام که بر شما ريشخند بزنم؟ من چه کسم؟ حتا پدر بزرگم از ستاره ها و نوارهاي روي پرچم تان ميترسد. البته، يگانه کسي که از شما نميترسيد و استوار با چشمان باز به پاي چوبه دار رفت و در همانجا نيز به ريش گماشتگان تان خنديد، همان ديوانه^ء تکريتي بود. هماني که ميگفت "جنگ ابزار کشتار گروهي ندارم" و ميخواست نشان دهد که، زبانم لال، شما دروغ ميگوييد.

 

چـه رهبر پررويي! فــرمانرواي بدي بود. خوب شـد گفته هـايش را باور نکـرديد. بهـتر اسـت آدم تنهـا نگفته هاي فرمانروايان کاخ سپيد را باور کند؛ مانند شما ياران پنجگانه که به بزرگداشت همان باور بزرگ، در جستجوي "جنگ ابزار کشتار گروهي" نخست به شلوار من پرداختيد.

 

شرمنده ام که تا زنده بودم، انگليسي نميدانستم. همان دمي که شما با مردانگي ويژه^ء ارتشمردان امريکايي به جان من چسپيده بوديد و ميخواستيد پيمان وفاداري به فرمانروايان تان را نمايش دهيد؛ زانوهايم را دو دسته گرفته بودم و به عربي زاري ميکردم: "به مرگ مادر و پدر و خواهرم سوگند که جنگ ابزار کشتار گروهي در ميان رانهاي من نيست. نيست. از بهر خدا باور کنيد! آنچه شما را به خاک پاک عراق کشانده است، نزد من نيست. نيست. از بهر حضرت عيسا باور کنيد!"

 

وه که ناهمزباني چه درد بزرگي است! هي فرياد ميزدم: "باور کنيد در اين خانه آنقدر نفتي که بتواند به درد شما بخورد، يافت نميشود. همه اش نيم ليتر نيست." همان کمتر از نيم ليتر نفت ميان چراغ آشپزخانه^ء مان را ميگفتم." و شما گمان ميبرديد که با ياوه گلو پاره کنم.

 

خوشبختانه شما "نفت" را هر جا باشد، از بويش پيدا ميکنيد. هنوز شگفتزده^ء نيروي بويايي جيمز بارکر استم. او از ميان خوشبوي گلها گذشت، بيدرنگ به آشپزخانه رفت و چراغ نفت سوز را يافت. راستش، از غرور مردانه^ء بارکر خوشم آمد. همينکه دانست با اين اندازه نفت، "باربيکيو"ي شامگاهي تان نيمه گرم هم نخواهد شد، با سيماي بخشايشگرانه آن را مانند عطر ارزاني به پيراهن پاره پاره ام افشاند.

 

خانه^ء پال کورتيز هم آباد! او با افروختن کبريت، شايد ميخواست بر چهارده سالگيم روشني بيشتر بيندازد. اينکه من سوختم، نميتواند گناه ايالات متحده^ء امريکا باشد. نفت و کبريت دشمنان ديرينه اند.

 

هان! آن سخن پيشتر نگفته ماند. ميگفتم سپاسگزارم. همان روز، روز دوازدهم مارچ پارسال را ميگويم، آنچه خيلي خوشم آمد جوهر جوانمردي شما و ياران تان بود. هرگز فراموش نخواهم کرد که چگونه مرا از نگاههاي مادر و خواهر کوچکم دور کرديد. ميدانم دل تان نميخواست آنها گواه برباد رفتن آبروي خانواده^ء شان باشند.

 

اگر اين مروت نيست، چيست؟ ميدانم. چهارده سال داشتم. چهار ساله که نبودم! ورنه شما به همان خونسردي و آرامشي که در برابر ديدگان همديگر به من چسپيده بوديد، ميتوانستيد در پيش چشم خانواده نيز چنان کنيد؟ مگر نبايد از قاف قيامت تا خيز رستاخيز سپاسگزار تان باشم؟

 

گرين گرامي!

شما چقدر دل نازک داريد! اشک ميريزيد؟ آنهم در دادگاه در پيش چشم مردم؟ ميدانيد گاه و بيگاه گريسـتن رنگ رخسـار را ميبرد. شما را به خدا با ريزش اين مرواريدها دل جوانمردان جهان را نشـکنيد. به ياد آوريد که همشهريان تان، همان کاوبايهاي تکزاسي، در پشت و روي پرده^ء سينما چه مردانه وار آدم ميکشند. يکي و يکبار ميانگاه پيشاني را نشانه ميگيرند و هرگز گلوله را هدر نميدهند.

 

گنهکار شما منم. شرمسـارم که چندين هفته درد سر تان شده بودم. خاک بر سر چهارده سالگي! خاک بر سر آن شادابي دوشيزگي که هر چه بخواهي پنهانش کني، آشکاره تر جلوه ميکند. ورنه شما را به خدا، شما را به حضرت عيسا، آقاي گرين بياييد يکبار پهلوي هم در برابر آيينه بايستيم. آيا سيماي مردانه^ء شما چهارده بار بهارانه تر از چهره^ء پژمرده^ء من نيست؟

 

خواهش ميکنم ديگر اشک نريزيد. مبادا اين آب نمکين پوست نازک زير چشم تان خراب کند. مبادا از زيبايي تان بکاهد. مبادا عکسهاي آينده^ء تان خيره و کمرنگ آيند.

 

گرين گرامي،

اگر سخن را به سوي ديگري نبرم، اندوه شما خودم را شکنجه خواهد کرد. چه ميگفتم؟ چه ميگفتم؟ يادم آمد. ميگفتم سپاسگزار تان استم. سپاس ديگر براي اينکه به خواهرک پنجساله ام نچسپيديد، و او را مانند پدر و مادرم خيلي آبرومندانه، با يک گلوله در ميانگاه پيشاني، کشتيد. نامش "هديل حمزه" بود و همه^ء هستي کودکانه اش در پنج نام فشرده ميشد: مادر، پدر، باربي بزرگ، باربي کوچک و عبير. هديل بدون اين پنج تن زندگي نداشت. او که باربيهايش را نيز "عبير" و "هديل" نام نهاده بود، روز هفتاد بار ميگفت: "مادر! عبير با من بازي نميکند و ميگويد من چهارده ساله شده ام."

 

مادر هميشه سرگرم ميبود. ميرفت به آشپزخانه و نان ميپخت البته به کمک همان بالون پروپاني که شما با آن کاشانه^ء فرسوده^ء ما را به آتش کشيديد. آنگاه پدر ميخنديد و ميگفت: "هديل! بيا پيش من! باربيهايت را هم بياور."

 

گرين گرامي،

خوب ميدانم گپهاي خانوادگي ما به درد تان نخواهد خورد. اينها را نوشتم تا از پريشاني و پشيماني تان کاسته باشم. ياد آوريد که اگر هديل را نميکشتيد، او از بيکسي همبازي نداشتن سکته ميکرد. سکته کردنش هيچ، سرانجام آن نامراد هم تا هشت نه سال آينده، بخواهي نخواهي چهارده ساله ميشد و مانند من ناگزير ميبود از همان راه کنار پايگاه ارتش شما رفت و آمد کند. راه ديگري نداشتيم. دنباله اش روشن است. هديل اگر در مارچ 2006 کشته نميشد، در مارچ 2015 بيچون و چرا ....

 

باور دارم که تا نوجواني هديل، شايد هم تا نوجواني دختر هديل نيز، جنگ ابزار کشتار گروهي از خاک عراق و همسايه هاي نفت خيزش پيدا نخواهد گردبد و فرزندان فرزندان تان مانند نياکان شان در پاي کشورها و شلوارهاي ديگران بيهوده پير خواهند شد.

 

راستي، تا يادم نرفته بايد بگويم آن باربيهاي کوچک و بزرگ را نيز از اتاق خواب، همان اتاقي که روز دوازدهم مارچ تالاب خون پدر و مادر و خواهرم شده بود، برداريد و ببريد به خانه^ء خود تان در تکزاس.

 

ميدانم شما مرد استيد و سر و کار تان با باربيها، به ويژه باربيهاي بيجان نيست. اگر در آينده ها زني را به همسري برگزينيد و پس از پيوند زناشوهري سر و سينه اش را گلوله باران نکنيد، به گمان زياد، پدر خواهيد شد. اگر خداوند به شما نيز دو دختر بدهد، اين باربيهاي يادگاري را در اتاق خواب شان بگذاريد. مگر هوش تان باشد، هرگز به دختران نازنين تان يا به مادر شان نگوييد که نام اين يکي "عبير" است و نام آن يکي "هديل". مبادا فردا شما را با پرسشها و کنجکاويهاي شان آزرده يا آشفته سازند.

 

گرين گرامي،

بسيار پر گفتم. ميترسم بيخواب تان ساخته باشم. شادمانم از اينکه جلو گريه هاي تان را گرفتيد. شما بدون اشک، مردانه تر مينماييد، مانند آن همشهري قهرمان تان که بر فراز "تنديسه^ء آزادي" راست بالا ايستاده است و بر هر کشوري که بخواهد، از زمين و آسمان، رستگاري و دموکراسي ميباراند.

 

گرين گرامي،

آيا مـيدانيد اين ايميل را از کجـا براي تان مينويســم؟ از بهشـت؟ نه! چه نيکويي کرده ام که در دجله اندازم و سبکبال به بهشـت بروم؟ از دوزخ؟ نه! گويا آرام آرام سر شوخي داريد! مگر من آدم کشته ام که بايد به دوزخ بيفتم؟

 

نبايد شما را زياد سرگردان سازم. خودم ميگويم: پس از آنکه پال و جيمز و شما آقاي گرين از من کام گرفتيد و تا توانستيد گلوله بارانم کرديد. اوه! خواهش ميکنم خود را گنهکار نشماريد. باز ديدگان تان نمناک شد؟ خداوندا! چه آدمهاي نازک نارنجي و زودرنجي آفريده اي!

 

گرين گرامي!

به مرگ خواهرکم سوگند ميخورم که نميخواهم کشته شدنم را بار بار به رخ تان بکشم. نگران نباشيد. من مسلمانم و باور دارم که سرنوشتم در "لوح محفوظ" همينگونه نوشته شده بود. گناه شما چيست؟ ببينيد! با اين نگاههاي فروافتاده^ء تان، چنان از گفته پشيمانم ساختيد که فراموش کردم چه ميگفتم.

 

يادم آمد: گپ از بهشت و دوزخ بود. ميگفتم همينکه پال و جيمز و شما در اتاق نشيمن مرا بازداشت کرديد، پيش از آنکه به دامنم دست بزنيد، تا توانستم کشته شدم. دروغگو دشمن خداست. باور کنيد.

 

شما مرگ مرا باور نکرديد و دست به تفنگ برديد. نميگويم چرا آتش کشويد، ميدانم با تفنگ که نميشود گيتار زد. اينهم هيچ، اگر همانگونه رهايم ميکرديد و ميرفتيد، گذشته از آنکه تا امروز کسي نميتوانست بگويد بالاي چشم تان ابروست، گوش تا گوش کسي نميدانست که بر اين خانواده چه رفته است. همسايگان مي آمدند و من هم مانند مادر، پدر و خواهرکم به آيين اسلام به خاک سپرده ميشدم.

 

شما به گمان اينکه شايد هندو باشم، نخست در ميان دو ابرويم با گلوله "سندر" زديد و سپس پيکر سوراخ سوراخ شده ام را چنان سوزانديد که ديگر چيزي براي شسته شدن و به گور سپرده شدن نداشتم. به اين ميگويند مسلمان زيستن و هندو مردن.

 

گرين گرامي،

شما که با زبانه هاي آتش برخاسته از پايين تنه^ء تان روحم را خاکستر ساخته بوديد، چه نيازي به سوزاندن جانم داشتيد؟ اي واي! باز چهره^ء نازک تان را پنهان کرديد و اشک ريختيد؟ خواهش ميکنم آب مرواريد ديدگان تان را پاک کنيد. شايد ندانيد که اشک مرد، دل زن را پاره پاره ميکند.

 

گرين گرامي،

از رسانه هاي زميني کشور خود تان آگاه شدم که ياران پنجگانه^ء تکزاسي به دار آويخته نخواهند شد. با شنيدن اين گزارش به اندازه يي که باور نخواهيد کرد، شادمان شدم. نه از آن رو که اگر خدانخواسته اعدام ميشديد، زودتر مي آمديد به آسمانها و هديل پنجساله با ديدن تان بار ديگر کابوس اتاق خواب و روز دوازدهم مارچ را به ياد مي آورد و ميترسيد؛ بل براي آنکه اينجا هرگز هرگز هرگز براي تان خوش نخواهد گذشت. ميدانيد چرا؟ در سراسر بهشت، دوزخ و برزخ نيم ليتر نفت هم پيدا نميشود، چه رسد به جنگ ابزار کشتار گروهي.

 

گرين گرامي،

واپسين دو خواهشم را نيز همينجا به شما مينويسم و باور دارم که آنها را مانند پيکر من به زمين نخواهيد انداخت:

 

1) اگر پس از آزاد شدن از زندان، بار ديگر در همان پايگاه "المحموديه" گماشته شديد، از زبان من به همه دوشيزگان همزبانم بگوييد: تا ستاره ها و نوارها در تار و پود درفش ايالات متحده^ء امريکا ميدرخشند، بهتر خواهد بود از سيزده سالگي فراتر نرويد.

 

2) شايد تا امروز ندانيد که دو برادر بزرگتر از هديل و کوچکتر از خودم هم دارم. روز دوازدهم مارچ 2006 که شما با تفنگها تان به ديدنم آمده بوديد، آنها به خانه^ء يکي از خويشاوندان ما بودند.

 

خواهش ميکنم آنها را نکشيد. به مرگ خانواده ام سوگند ميخورم، برادرهاي بيگناه من تا زنده اند درد سر کسي نخواهند شد. ميدانيد چرا؟ براي آنکه هر دو، از همان آوان کودکي ميخواستند هنرمند شوند؛ از همان هنرمندان انديشمندي که اگر جهان را سيل ببرد، پاسخ کوتاه شان هرگز بيشتر از اين نخواهد بود: "ما شاعر و نويسنده ايم، نه آدمهاي سياسي."

 

گرين گرامي،

گلايه^ء کوچکي هم دارم. آزرده نشويد. آيا ميدانيد که با سوزاندن من، آفريننده^ء هفت لايه زمين و آسمان را بيچاره ساخته ايد؟ دوازده ماه ميشود بيسرنوشت در کف دست خداوند مانده ام. دربانهاي بهشت و برزخ و دوزخ ميگويند: "عبير! فرشتگان براي تو آرامگاهي در مرز گور و گنگا خواهند ساخت."

 

گرين گرامي،

زياده چه نويسم؟ سپاسگزارم از همه^ء کودکان، نوجوانان، زنان و مردان همزبان تان که شب نزدهم اگست 2006 به کوچه هاي لاس انجلس و نيويارک ريختند، به ياد پانزدهمين سالگره^ء فرانرسيدني من آه کشيدند و آتش افروختند.

 

نگارنده یک طبیب قلم شکسته بیش نیستم . برای آنانیکه قوی دل اند وبه معجزه قلم باور ندارند روی سطور پایان کلیک کنند . برای اطفال و بیماران قلبی ، استرس آور بوده مجاز نیست . 

 

Abu Gharib

 

ايميل ســـيزدهم

 

  در مــرز گــور و گنگـــــا

 

برای شنیدن مصاحبه  « زکیه » دختر اختطاف شده در ایران ، روی این سایت کلیک کنید . بفرمایید :

 

www.afghanistantv.org

 

 

خواهشمندم این مصاحبه را بشنوید .

 

تشکر .

 

من از بینوایی نیم روی زرد          غم بینوایان رخم زرد کرد

!! نوشته شده توسط کمال کابلی | 17:25 | Fri 30 Mar 2007 •

با مشعل خرد ، تازان  ؟

یا در چنبره ای جهل ،

وامانده و اسیر ؟

انسان تنها با تنفس هوا زنده نیست ، بلکه بدون آزادی اندیشه و بیان اندیشه در ذات نفس انسانی و فلسفه وجودی خود ، مرده است ...

مساله این است که تعصب مسلکی و مذهبی و مطلق گرایی و غایت اندیشی ، دشمن آزادی اندیشه و سد راه پرواز آدمی در آفاق جان و جهان هستی است ...

ایراد برکسی وارد نیست ، که بر چه مذهب و یا مسلک اعتقاد دارد ؟ ایراد بر آن کس وارد است که : همه حقایق هستی را در انحصار مطلق مسلک و مذهب خود میداند . و هر که در مذهب و مسلک او نیست ، دشمن او و دشمن حقایق اوست ...

 به این ترتیب جهان بینش و کنش اینگونه مومنان مذهبی و مسلکی ، مفهومی به نام اختلاف در نظر و عقیده وجود ندارد . اصل این است که ، هرکه با ما نیست ؟ برماست ....

 دراین صورت دیگر عرصه ای برای گفت و شنود و بحث و فحص و چیزی جز جنگ و خصومت ، و راهی جز بودن و نبودن برای دو طرف باقی نمی ماند ....

مشکل بعضی فقط مطلق گرایی و انحصار طلبی آنها به عنوان تنها حامل همه حقایق نیست ، مشکل آنها در این است که خیال می کنند فقط آنان اند که جواز صدور روضه ای رضوان دارند ، یا درین سرا ، پرچم دفاع محرومان را بر دوش می کشند ...

این فاجعه سرنوشت همه نسل های است که در درازنای فرهنگ مسلط قشریت و خودکامگی ، از تولید خلاقیت و زاینده گی تفکر عقلانی و اندیشه نقاد محروم مانده اند ...

معنای باز شدن چشم و گوش انسان را « ژاک مونو » بیوشمیست فرانسه « 1910 - 1976 » در آخرین سطور کتاب خود « اتفاق و ضرورت » چنین بیان میدارد :

« ... پیوند قدیمی گسسته شده ، سر انجام انسان فهمید که :

 درپهناوری بی تفاوت کاینات که به تصادف ازآن برآمده ، تنهاست . تکلیف او نیز ، نظر به سرنوشتش در هیچ جا نوشته نشده است . انتخاب بین ملکوت و ظلمات به او تعلق دارد » ...

 هدف استبداد ، چه ایدیولوژیک و دنیایی و مادی ، و چه مذهبی و لاهوتی و الهی ، سلب حق انتخاب انسان است ....

نالیدن بلبل ز نو آموزی عشق است ، چو گفت :

من به هر آیین و مسلک ، کو کسی را از تلاشش باز دارد ،

عاصیم دیگر ...

جنبشی، شوری، نشاطی، نغمه ای، فریادهایی تازه می جویم

من امید تازه می خواهم

 سرودی تازه می خواهم

 

 

!! نوشته شده توسط کمال کابلی | 21:21 | Thu 29 Mar 2007 •

!! نوشته شده توسط کمال کابلی | 12:22 | Tue 27 Mar 2007 •

غارت خزانهء چهارهزار ساله شاهان عجم ، بدست عربان ....

 

در باز خوانی متون تاریخ اقوام و ملل مشرق زمین ، بخصوص احوال و انساب ملوک کیانیان و ساسانیان ، از جمشید نواده کیومرث ، نخستین پادشاه بر زمین ، تا یزدجرد بن شهریار آخرین پادشاه عجم و آنطرف تاریخ خلفا و ملوک اسلام ، به صفحاتی بر میخوریم که مایه ای تامل و درنگ است . درین نوشتار کوتاه ، به بازخوانی و مقایسه احوال ملوک این دو طایفه ، نیم نگاهی گذرا خواهیم داشت و مقایسه  ای که به آن میپردازم .

باری پوران دخت بنت کسری به پادشاهی نشست ، کار مملکت را نیکو ضبط کرد . و زنی با دانش و رعیت را تالف کرد و همه رعایا از او شاد بودند . مال زیاد بخشید بزرگان مملکت و رعایا را . و چوب صلیب که بخت النصر از روم بیاورده و اندر خزینهء ملوک مانده بود ، به روم باز فرستاد و بر قیصر بدین سبب ، منت ها نهاد ، جشن ها برپا داشتند و همه ای مردم او را موافق و دوستدار گشتند . و بهر جانبی که دشمنان بیرون آمده بودند به ایرانشهر ، و هر جای سپاهی بفرستاد ، همه پیروز آمدند و بروزگار او ایرانشهر بیارامید ...

همای بنت بهمن بن اسفندیار ، که او را چهر آزاد گفتندی ، دارالملک بلخ به عراق برد ، و دارالملک به مداین ساخت ، و چهار سال در آن بود ، تا آن ساخته کرد . و بر دجله پل نهاد ، و آب فرات براند ، و رسم آسیاب او آورد ، و پیش از آن دست آسیا بود ، و همدان او بنا کرد ، و پادشاهی بزندگانی خویش به برادر خویش داد . فرمود کاریز های بسیار بیرون آورند ، و فرمود تا شهر ها را باره کشیدند .

 

چون انوشیروان بن قباد برتخت بنشست و رسم های نیکو آورد ، او را نوشیروان عادل نام کردند ، که مرد عادل بود ، و ستم از هیچکس نپسندید و اندر داد دادن رسمها آورد ، که هیچکس پیش از وی نیاورده بود . و اول کار آن کرد پادشاهی عرب مر منذر ابن امری القیس را داد ، که او سید و سید زادهء عرب بود ، او را و سلف او را به نزدیک ملوک عجم خدمتهای بسیار بود . و دیگر لشکر به روم فرستاد ، و بعضی از ولایات بگرفت ، و قیصر رسول فرستاد و صلح جست و هدیها بسیار فرستاد ، او را اجابت کرد ، و خراج بررومیان نهاد ، و لشکر بازخواند ، و از قیصر گروگان بستد ، و به گرگان رفت ، و آنجا ها بنا افگند ، از رخام کوشکی بنا کرد که کس اندر جهان چنان ندیده بود ، همه دیوار ها و بام ها از رخام بود ، و ترکان خوارزم بطاعت او آمدند و دیواری که یزدجردبن بهرام بنا کرده بود ، و اساس آن نهاده بود ، و تمام نکرده ، و پانزده فرسنگ درازی آن دیوار بود ، نوشیروان او را تمام کرد ، و از آنجا باز آمد . چون به دبسکره رسید ، از خاقان بزرگ ملک ترکستان و از هیتالان و از فغفور چین و از قیصر روم ، رسولان آمدند با هدیه ها بسیار و نامه ها آوردند ، و از وی صلح جستند . وی همه رسولانرا نکو پرسید و بر کرد ، و هدیها بپذیرفت ، و بدان صلح که خواسته بودند ، همه را اجابت کرد ، و پنج پادشاه به یک روز بخدمت او پیش آمدند ، و رسولان آمدند : شاه هندوستان و خاقان بزرگ شاه ترکستان و شاه سرندیب ، با هدیه های بسیار ، و ساووباز بپزیرفتند ، و همه ملوک جهان او را مسخر گشتند . و خاقان بزرگ دختر خویش بزنی بدو داد ، و او مادر هرمز بود ، و شاه هندوستان بپذیرفت : هر دخلی که او را باشد از ولایت خویش ، هفت یک آن بنزدیک شاهانشاه فرستد ، و هر سالی ده پیل و دویست هزار پاره ساج و عاج بدهد و کابل و قندهار او گشت . و اندر همه جهان او را مخالفی نماند که باوی منازعت کردی .

و پیغمبر ما محمدالمصطفی صلی الله علیه و سلم اندر روزگار او از مادر بزاد ، و بدین فخر بکرد و گفت : قال رسول الله صلی الله علیه و سلم : « ولدت فی زمن الملک العادل و هو انو شروان . » صدق رسول الله .

و بزرجمهر حکیم وزیر او بود ، و کلیله و دمنه از هندوستان او بایران آورد و شطرنج بروزگار او آوردند ، و پدر او قباد آغاز کرده بود که خراج نهد و رسم عشر بردارد نتوانست . و او تمام کرد و خراج نهاد بر گزی گندم یک شیبانی و برنج چهاردانک ، و زرهشت درم ، و چیز های دیگر هفت درم ، و چهار بن خرما را یک شیبانی ، و هر هفت بن زیتون را یک درم ، و شهر نوبنگان و همدان و بغداد کهن و اردبیل و مداین و دیوار باب الابواب او بنا کرد ...

اما پرویز را مال و جواهر و چیز های بزرگوار فراوان بود ، و چندان بزرگواری او را گرد آمده بود که پیش ازو هیچ پادشاهی را نبود . و از آن چیز ها بگویم : دست شطرنج بود او را ، یک صف از یاقوت سرخ ، ودودیگر صف از یاقوت زرد . ودستی که نرد بود از یاقوت و زمرد ، و سی ودو هزار پاره یاقوت بیش بها بود . و گنج عروس و گنج خضر او گنج بادآورد و گنج دیبا خسروی و گنج سوخته و زرمشتفشار و تخت طاقدیس و تخت میش سار و ایوان مداین و قصر شیرین و شادروان بزرگ گوشه بمروارید و مشکوی زرین و هزارودویست فیل ، و سیزده هزار شتر بارکش و باغ نخجیران ، و باغ سیاوشان ، و باغ مرود و اسپ شبدیز و ده هزار من عود ، و پنجهزار من کافور ، و سه هزار من مشک ، و چهار هزار من عنبر ، و دوازده هزار یوز و هزار شیر ، و هفصد هزار سوار ، و سیصد هزار پیاده ، و شمع کافور دوازده هزار پلیته ، و کبریت سرخ ، و هزار بار سپند ، و ده هزار غلام ، و صد هزار اسپ بارگی و صد هزار ستام زرین ، و ستام سرکس بربط زن ، و شیرین و باربد و بهروز که چندین نوا و دستان خسروانی بنهادست . و هر سال هفصدونودوپنج بار هزارهزار درم دخل خزینه بود که از ولایات بخزینه آورندی .

و چون او بمرد ، اندر خزینه او خریطه یافتند ، واندران خریطه نه تا انگشتری بود ، که خاصهء او بود از بهر مهر کردن داشتی . نخستین انگشتری نگین او یاقوت سرخ بود و نقش و صورت ملک ، و گرداگرد او کتابه صفت ملک نوشته ، و بدین انگشتری منشورها و سجل ها مهر کردی . دودیگر انگشتری نگین او عقیق بود و نقش او خراسان خره ، حلقه او از زر ، و بدو یادگارها مهر کردی . وانگشترین سه دیگر را نگین جزع بود ، و نقش او سواری که همی تازد ، و حلقه او زرین ، و بدین خریطهاء بریدان مهر کردی . و انگشترین چهارم را نگین از یاقوت سرخ بود ، و نقش او کبش کوهی و حلقه او زرین ، و بدو امان نامه ها که ازبهر عاصیان نبشتندی مهر کردی . و پنجم را نگین یاقوت سرخ بود ، و حلقهء او مرصع بمروارید ، و نقش او خره و خرمی ، و بدو خزینه جواهر و جامه خانه و پیرایه و بیت المال مهر کردی . و هفتم را نگین آهن حبشی بود ، و نقش او عقاب ، و نامه های پادشاهان بدو مهر کردی . و هشتم را انگشترین خماهن بود ، و نقش او سرخوک و نامه های که بمعنی خون بودی و یا کسی را از خون آزاد کردی بدان مهر کردی . و نهم نگین آهنین بود ، و چون اندر گرمابه رفتی و یا در آبزن شدی این انگشتری پوشیدی ....

بروزگار بهرام بن یزدجرد ، گنج کیکاووس یافتند ، دو گاو میش زرین مرصع بجواهر ، بر آخر های سیمین بسته ، و بدل  « بجای ، عوض » کاه و علف ، جواهر و مروارید ریخته پیش ایشان ....

چون او را بگفتند گفت :

گنجی که کیکاووس نهد ، ما برنداریم . زیرا که مارا ننگ باشد ، نهادهء دیگران برداشتن ، مارا خزانه به تیغ و تیر و بازوی قوی ، مال از دشمنان باید گرفت ، وولایت آبادان باید داشت نه به خواستهء مردگان . پس بفرمود تا آن زر و جواهر بر درویشان بخشیدند . که افریدون چنین کرده بود .

فریدون فرخ فرشته نبود

زمشک و زعنبر سرشته نبود

به داد و دهش یافت او فرهی

تو داد و دهش کن فریدون تویی

افریدون جهانرا بر پسران بخش کرد . ایرج را سرزمین فارس و عراق و عرب داد ، و این ولایت را ایرانشهر نام کرد ، یعنی شهر ایرج . و روم و مصر و مغرب مر سلم را داد . و چین و ترک و تبت ، مر تور را داد ، و بدین سبب آنرا توران گویند .

حق کاوه بگذارد ، و آن درفش مرصع او را اندر خزینه بنهاد  ، و آنرا ملکان عجم بزرگ داشتندی ، واندر خزینه نگاه میداشتند ، تا بوقت عمر بن خطاب رضی الله عنه ، آخر « درفش کاویان » را بستدند و پاره کردند ، جواهر برداشتند .

یزدجر آخرین ملوک عجم بود ، بپادشاهی نشست ، وبیست و دو روز از خلافت ابوبکر صدیق رضی الله عنه گذشته بود . وچون عمر خطاب رضی الله عنه بخلافت بنشست ، سپاه اسلام را بجانب عراق بفرستاد ، و خالد بن الولید را امیر آن سپاه کرد . وچون خبر آمدن سپاه عرب به یزدجرد بن شهریار رسید ، سپاه خویش را پذیره ایشان فرستاد و رستم ابن فرخ زاد را برین سپاه سالار کرد . و چون بدشت قادسیه بیکدیگر رسیدند ، بحرب پیوستند ، و چندین وقت مهمی برآویختند ، هم ظفر مرسپاه اسلام را بود ، و لشکر عجم هزیمت شد و یزدجرد بگریخت بر جانب مرو شد و چون ماهوی مرزبان مرو خبر یافت ، کسان بفرستاد بطلب وی و ماهوی را برو خشم بود و یزدجرد در آسیابی پنهان شد ، آسیابان بیامد او را بدید گفت : از آسیای من بیرون شو ، که دخل من هر روزی پنج درمست ، و چون تو اینجا باشی ، دخل من بشکند . و با یزدجرد سیم و زر نبود که بدو دادی و نیز گرسنه بود ، یکتا گوهر بیش بها بدو داد که : این را بفروش و غله خویش بردار و باقی از بهر ما چیزی آر تا بخوریم ، و نشان ما کسی را مگوی .

چون آسیبان گوهر ببازار آورد ، او را بگرفتند و پیش ماهوی بردند ، ازو نشان پرسید ، نشان بداد . ماهوی کسان بفرستاد ، تا سر او را برداشتند ، و بنزدیک ماهوی آوردند ، و تن او را در آب فروهشتند . ومملکت عجم بروی ختم شد . و پس مسلمانان ایرانشهر بگرفتند ، و تا بدین غایت ایشان دارند ...

در پیکاری که عرب را هم امید غنیمت بود و هم آرزوی ثواب ، وقتی خلیفه بر منبر رفت و خطبه کرد و گفت : ای مردم خداوند شمارا به زبان رسول خویش گنج خسروان و قیصران وعده داده است ، برخیزید و جنگ بافرس را ساز کنید ، مردم چون اسم فرس را شنیدند ساکت شدند ، الا ابوعبیده ثقفی که برخاست و گفت من اول کس هستم که بدین مهم بروم . دیگران نیز به او تاسی جستند . عمر ، ابوعبیده را بر آنها امیر گردانید . درآنسوی فرات با سپاه عجم روبرو شدند ، پیلی از سپاه ساسانیان ، ابوعبیده را با خرطوم درربود و زیر پا مالید و سپاه عرب از بیم بگریخت ....

تازیان به تیسفون درآمدند و غارت و کشتن پیش گرفتند و کاخ های شاهنشاهی و گنج های گرانبهای خاندان ساسانی بدست عربان افتاد و کسانی که نمک را از کافور نمی شناختند و توفیر بهای سیم و زر نمی دانستند ، از قصر سفید کسری جزویرانی هیچ برجای ننهادند .

نوشته اند که در آنجا فرشی بزرگی به مدینه آوردند که از بزرگی جایی نبود که آن را بتوان افگند ، پاره پاره اش کردند و بر سران قوم بخش نمودند . پاره ای از آن را بعدها بیست هزار درم فروختند . مال و متاع و ظروف و اسباب زر و گوهر بسیار بود . به یک روایت سه هزار هزار هزار درم در خزانه مداین بود که بدست فاتحان افتاد .

بعد از واقعه مداین جنگ جلولاء پیش آمد که در قدیم از منازل عمده بین راه عراق و خراسان بود که کنون دولت عراق آن را سعدیه نامیده ، چون فرمانده عربان سعد بن وقاص بود .

در جنگ جلولاء غنیمت بسیار به چنگ عربان افتاد ، چندان غنیمت که پیش از آن نیافته بودند و زنان و دختران بسیار نیز به اسارت گرفتند چندان که عمر را از کثرت اسیران نگرانی در دل پدید آمد . دینوری می نویسد که عمر مکرر می گفت : از فرزندان این زنان که در جلولاء اسیر شده اند به خدا پناه می برم . کشتگان جلولاء را برخی بالغ بر صد هزار نوشته اند .

در فتح نهاوند آخرین باز ماندهء گنجهای خسروانی بدست فاتحان افتاد و عرب این پیروزی را فتح الفتوح خواند . عقوبتی نکبت که فردوسی شرح آن در شهنامه آورده گفت : تفو بر تو ای چرخ گردون تفو ...

زشیر شتر خوردن و سوسمار

عرب را بجایی رسیده است کار

که تاج کیان کند آرزو

تفو بر تو ای چرخ گردون تفو

 

 

 

 

 

!! نوشته شده توسط کمال کابلی | 14:6 | Wed 21 Mar 2007 •